Heb jij slecht zicht zonder bril of lenzen? Dan zal je de term refractiechirurgie wel al eens zijn tegengekomen. Maar wat betekent dit precies en wat valt er allemaal onder? Kortgezegd zijn het ingrepen die de lichtbreking van je oog verbeteren, zodat je minder of geen correctie meer nodig hebt. Hieronder lees je wat zo’n ingreep inhoudt en voor wie hij bedoeld is.
Wat betekent refractiechirurgie?
Refractie is de term voor de manier waarop je oog licht breekt en scherp op het netvlies afbeeldt. Het woord refractiechirurgie verwijst daarom naar operaties die dit proces verbeteren. Bij een brekingsfout valt het beeld net voor of achter het netvlies, waardoor je wazig ziet. Denk aan bijziendheid, verziendheid of astigmatisme, ook wel cilinder genoemd. De arts corrigeert dit door de vorm van het hoornvlies aan te passen of een extra lens in het oog te plaatsen. Zo valt het licht op de juiste plek en zie je weer scherp.
De verschillende methoden van refractiechirurgie
Er bestaan meerdere methoden van refractiechirurgie, elk met hun eigen technieken en hersteltijd. Welke ooglaserbehandeling bij je past, hangt af van de dikte van je hoornvlies en de sterkte van je ogen. Bespreek dus goed met je arts welke de beste optie is in jouw situatie.
- LASIK: De arts maakt een dun flapje in het hoornvlies en klapt dat opzij. Een excimerlaser corrigeert daarna het weefsel eronder, waarna het flapje terugkomt. Het herstel is snel.
- PRK: De bovenste laag van het hoornvlies wordt verwijderd en de laser behandelt het weefsel eronder. De laag groeit na enkele dagen vanzelf terug. Het herstel duurt iets langer dan bij LASIK.
- LASEK: De bovenste laag wordt losgemaakt en opzij geschoven in plaats van verwijderd. Na de laserbehandeling gaat de laag terug op zijn plek. Dit is geschikt bij een dun hoornvlies.
- TransPRK: Een variant van PRK waarbij de laser zelf de bovenste laag verwijdert. Er is geen contact met een instrument, dus dit heet ook wel een no-touch-methode.
- SMILE of CLEAR: Een laser snijdt een klein schijfje weefsel in het hoornvlies, dat via een kleine opening wordt verwijderd. Er is geen flapje nodig. Het hoornvlies krijgt zo een nieuwe vorm.
- Fakische lens (ICL of IPCL): Er komt een extra lens voor de eigen ooglens, zonder dat de eigen lens wordt weggehaald. Dit past bij hoge sterktes of een te dun hoornvlies.
- Lensimplantatie (refractieve lensvervanging): De eigen ooglens wordt vervangen door een kunstlens met de juiste sterkte. Dit is vooral een optie na je 45e, bij leesproblemen of staar.
Voor wie is de ingreep geschikt?
Niet iedereen komt in aanmerking voor een ingreep. Zo moet je minimaal 18 jaar oud zijn en moet de sterkte van je ogen al ongeveer een jaar stabiel zijn met een gezond hoornvlies. Draag je contactlenzen? Stop daar dan op tijd mee. Bij zachte lenzen is dat vaak twee weken, bij harde lenzen vier weken (Lenzen veranderen tijdelijk de vorm van het hoornvlies). Na je 45e krijgen veel mensen trouwens ook last van leesproblemen door ouderdomsverziendheid. Een laser lost dat niet op. Dan kan een lensimplantaat beter passen. Een oogarts beoordeelt tijdens een vooronderzoek welke route bij jou past.
De behandeling en het herstel
De hele behandeling duurt ongeveer 10 tot 15 minuten. Je krijgt verdovende druppels, dus je voelt weinig en voor je het weet kan je weer naar huis. Je mag daarentegen niet zelf naar huis rijden, omdat de druppels je pupillen tijdelijk vergroten. Zorg er daarom voor dat iemand je kan komen halen. Ook herstel gaat vlug, aangezien veel mensen na een tot twee dagen weer kunnen werken. Vervolgens moet je een periode druppels gebruiken en maanden erna meerdere keren op controle komen. Tijdelijk droge ogen of lichtkransen in het donker komen voor, maar nemen meestal geleidelijk af. Er blijft een kleine kans op complicaties, dus bespreek dit vooraf met de arts.
De voor- en nadelen van de ingreep
Het grootste voordeel is vrijheid. Je zoekt ‘s ochtends niet meer naar je bril en bij sporten of zwemmen zit niets in de weg. Daarnaast bespaar je op den duur de kosten van lenzen, vloeistof en nieuwe brilglazen. Toch staat er ook iets tegenover. De ingreep is namelijk niet terug te draaien, want weefsel dat de laser verwijdert komt niet terug. Soms blijft er een kleine reststerkte over en in zeldzame gevallen is een bijbehandeling nodig. Stel daarom realistische verwachtingen en vraag de arts wat jouw kansen zijn.
Informeer je ook goed in de prijzen. De prijs verschilt namelijk per techniek, per kliniek en wordt per oog berekend. Bij veel aanbieders loopt het bedrag op tot ruim duizend euro per oog. Vraag daarom na het vooronderzoek altijd een offerte aan. De basisverzekering vergoedt de behandeling meestal niet, waardoor de kosten niet meetellen voor je eigen risico.
Soms kan je van je verzekeraar een vergoeding krijgen, maar alleen via een aanvullende polis. De vergoedingen lopen sterk uiteen en vaak gelden voorwaarden. Lees daarom de voorwaarden van je aanvullende ziektekostenverzekering goed door. Vraag de kliniek bovendien welke papieren je nodig hebt voor een declaratie. Refractiechirurgie vraagt om een afgewogen beslissing. Vergelijk de technieken, laat je goed voorlichten en kijk kritisch naar kosten en risico’s. Wie dat doet, weet precies wat de ingreep inhoudt en of die bij zijn ogen past.
