Reframing is een term die je vaak tegenkomt in coaching, NLP en persoonlijke ontwikkeling. Wat het precies betekent, is in die context niet altijd even duidelijk. De techniek draait om het veranderen van hoe je naar een situatie kijkt, terwijl de feiten zelf gewoon hetzelfde blijven. In dit artikel lees je wat reframing precies inhoudt, welke twee vormen er zijn en hoe je het herkent in alledaagse situaties.
Wat is reframing?
Reframing is een techniek waarbij je de betekenis of context van een situatie anders bekijkt. Het woord komt van “frame”, wat staat voor het kader waarmee je iets interpreteert. Reframen betekent letterlijk dat je dat kader verschuift: je verandert niet de feiten, maar de manier waarop je ze leest.
De techniek komt uit NLP, de afkorting van Neuro-Linguïstisch Programmeren. NLP ontstond in de jaren zeventig en onderzoekt hoe taal en denkpatronen ons gedrag beïnvloeden. Reframing is daarbinnen een van de bekendste en meest toegepaste technieken. Hoe je over iets denkt, hangt sterk samen met je mindset, waar reframing precies op inspeelt.
Reframing kent twee hoofdvormen, namelijk betekenisreframing en contextreframing, die beide een andere aanpak hebben. Het uitgangspunt is wel hetzelfde: een ander perspectief leidt tot een andere beleving.
De twee vormen van reframing
De twee vormen lijken op elkaar, maar pakken het perspectief op een andere manier aan. Hieronder vind je een uitleg van beide, met concrete voorbeelden.
Betekenisreframing
Bij betekenisreframing verander je wat een situatie of gedrag betekent, terwijl de situatie zelf hetzelfde blijft. Het gaat daarbij om het verschuiven van de interpretatie, niet om het feit zelf. Iemand zegt bijvoorbeeld: “Ik ben zo perfectionistisch, dat kost me veel tijd.” Een betekenisherkadering hierop is: “Je hebt hoge standaarden en daardoor lever je kwaliteitswerk.” De situatie is niet veranderd, maar de betekenis die eraan wordt gegeven wel.
Een ander voorbeeld: “Ik maak me altijd druk om van alles.” De herkadering daarvan luidt: “Je bent iemand die dingen serieus neemt en risico’s vroeg ziet aankomen.” Dat is geen loze troost maar een eerlijke verschuiving van hoe je naar hetzelfde gedrag kijkt.
Contextreframing
Bij contextreframing verander je niet de betekenis van het gedrag zelf. Je laat juist zien dat hetzelfde gedrag in een andere situatie nuttig of positief is. Iemand zegt bijvoorbeeld: “Ik ben zo koppig”, wat al snel negatief klinkt.
Een contextreframing is: “In een onderhandeling is dat doorzettingsvermogen een groot voordeel.” Het gedrag is hetzelfde, maar in een andere context heeft het een heel andere waarde. Dit maakt contextreframing krachtig in situaties waarbij iemand een eigenschap als een zwakte ziet, terwijl die eigenschap ergens anders juist sterk is.
Hoe pas je reframing toe in de praktijk?
Reframing kun je bewust inzetten, in gesprekken met anderen maar ook in je eigen denken. Stel je voor dat iemand een sollicitatieafwijzing krijgt, met als eerste reactie: “Ik ben niet goed genoeg.” Reframing vraagt je dan om verder te kijken dan die eerste reactie. Misschien is de functie gewoon niet de juiste match geweest. Misschien geeft het je informatie over waar je wél goed in bent.
Dat is geen positief denken in de zin van ontkennen wat er is, maar het eerlijk verbreden van je perspectief. Je kunt jezelf bijvoorbeeld afvragen wat dit nog meer kan betekenen, of in welke situatie dit gedrag juist handig is. Die vragen helpen je om buiten je eerste interpretatie te stappen.
In coaching en communicatietrainingen gebruiken coaches en trainers ze veel, omdat ze vastgeroeste denkpatronen doorbreken zonder dat je iets hoeft te ontkennen. Zo zet een Life coach in Amsterdam reframing regelmatig in om cliënten situaties vanuit een nieuw perspectief te laten bekijken. Reframing kan ook helpen bij gevoelens van faalangst, waarbij de eerste interpretatie al snel negatief kleurt hoe je verder handelt.
Wat reframing niet is
Een veelgehoorde misvatting is dat reframing hetzelfde is als positief denken. Dat klopt niet, want positief denken gaat over het vervangen van negatieve gedachten door positieve. Reframing gaat over het verbreden van je perspectief, waarbij je niets ontkent en niets verdoezelt.
Je zoekt naar een andere, maar net zo geldige manier om naar een situatie te kijken. Dat maakt het een serieuze techniek, geen manier om jezelf iets wijs te maken. Het verschil zit in de eerlijkheid van de aanpak: reframing werkt alleen als de nieuwe betekenis ook echt aannemelijk is. Reframing is geen therapie op zichzelf, maar een instrument dat je inzet in een gesprek, een coachingtraject of je eigen reflectie.
Wie regelmatig reflecteert op zijn gedachten, bijvoorbeeld via mindfulness, merkt dat reframing steeds makkelijker wordt. Hoe vaker je het toepast, hoe gemakkelijker het wordt om situaties vanuit meerdere perspectieven te bekijken.
