Als je denkt aan hete bliksem, vat je het waarschijnlijk letterlijk op. Het heeft niet te maken met donder en bliksem in de lucht. Nee, het is de benaming voor een gerecht dat we in Nederland eten. Maar vanwaar deze naam? Misschien heb je het zelf al eens gegeten zonder dat je het doorhad. Het is zo’n woord dat je niet elke dag gebruikt, maar wel meteen blijft hangen. In deze blog duiken we in de betekenis van hete bliksem, waarom we het zo noemen én ontdek je hoe je dit op de best mogelijke manier kunt bereiden!
Wat is de betekenis van hete bliksem?
De betekenis van hete bliksem verwijst naar een traditioneel Nederlands gerecht dat bestaat uit aardappelen, appels, uien en eventueel spekjes. Door de combinatie van zoet en hartig ontstaat een volle, warme smaak. De naam verwijst naar het feit dat dit gerecht de warmte lang vasthoudt. Wie te snel een hap neemt, kan zijn mond flink verbranden. Bliksem staat hier symbool voor de plotselinge schrik of pijn die je kunt voelen. De aardappels koken letterlijk bij iedere hap die je neemt.
Waar komt de naam oorspronkelijk vandaan?
De oorsprong van de naam hete bliksem komt van vroeger. De tijd waarin eten eenvoudig en voedzaam moest zijn, in plaats van duur en culinair. Het gerecht werd vooral gegeten in de winter, wanneer warme en stevige maaltijden simpelweg nodig waren om energie vast te houden. Doordat appels en aardappelen zo lang warm blijven, leek het alsof de hitte onverwacht toesloeg. Dat ie je ook terug bij bliksem, die plotseling verschijnt.
Vandaar de vergelijking en juist dat maakte de naam krachtig en makkelijk te onthouden. De betekenis hete bliksem is dus niet zomaar bedacht. Het woord ontstond uit ervaring, want men leerde al snel dat je voorzichtig moest zijn met die eerste hap.
Waarom de betekenis van hete bliksem vandaag nog steeds relevant is
Traditionele gerechten blijven gewoon populair onder mensen die houden van puur, eenvoudig en gezond eten. Tegelijkertijd blijven oude uitdrukkingen leven, juist omdat ze zo beeldend zijn. Hete bliksem past perfect in dat straatje, omdat het zo herkenbaar is en je je kunt inbeelden in het moment dat je die veel te hete hap neemt. Hoewel hete bliksem uniek klinkt, zijn er ook andere benamingen voor dit soort gerecht. Zo hoor je soms termen als appelstamppot of aardappel-appelstamppot, maar hete bliksem blijft de échte benaming hiervoor. In het Noorden gebruiken ze overigens wel nog vaker de term ‘pronkjewail’, waarbij ze gedroogde appels en keukenstroop gebruiken.
Stap voor stap hete bliksem maken
Hete bliksem maken is makkelijker dan je denkt dan je misschien denkt en vraagt geen ingewikkelde ingrediënten. Om het jezelf nóg makkelijker te maken, hebben we hier het beste hete bliksem recept dat je maar kunt wensen. Je begint met kruimige aardappelen, die je schilt en in gelijke stukken snijdt. Kook ze gaar in ruim water met een snuf zout. Tegelijk schil je appels en snijd je ze in blokjes. Deze kook je apart of samen met de aardappelen, afhankelijk van hoe zacht je ze wilt hebben. Giet alles af en stamp het geheel grof of fijn, net wat jij lekker vindt.
Bak intussen de spekblokjes in een droge, hete koekenpan en voeg dan de uitjes toe. Laat dit voor zes minuten meebakken op een middelhoge stand. Voeg daarna een klont boter en eventueel wat kaneel toe voor extra smaak. Breng op smaak met zout en peper. Laat de stamppot daarna even staan, want hete bliksem blijft lang warm. Wees dus voorzichtig bij de eerste hap!
